Tags

,

Voor die lieve vriendin die worstelt met schuldgevoelens:
Je kunt niet helpen als de ander je hand niet pakt.

Het ergste aan een depressie is dat degene die er aan lijdt niet zichtbaar ziek is. Dat maakt het voor anderen moeilijk om er mee om te gaan, op de juiste wijze te reageren.
Zelf heb ik het aan beide kanten meegemaakt, ik heb 2x een depressie gehad (voor de nieuwsgierigen: oorzaak posttraumatische stress stoornis) en ik heb van zeer dichtbij iemand er aan zien lijden tot het punt waarop zij er bijna aan onderdoor ging.
Mensen met een depressie verliezen het vermogen om reëel te kijken naar hun belevingen. Elke ervaring wordt onder een zo donker mogelijk vergrootglas gelegd, elke dag wordt uitgezeten in de volle overtuiging dat het vandaag weer erger zal worden dan gisteren.
Lijden aan een depressie betekent ook lijden aan de overtuiging dat je de enige bent, niemand anders heeft het zo zwaar als jij. Die overtuiging geeft je ook het recht om in je verdriet te verdrinken. Het geeft je het gevoel dat het terecht is om de wereld je rug toe te draaien, er is niemand die jou begrijpt of begrijpen kan. De gedachte dat er mensen zijn die kunnen en willen helpen verjaag je, het is veiliger om in je eigen eenzaamheid te blijven, het risico om het nog eens te proberen niet meer te nemen. Het verdriet en de pijn krijgen dan de ruimte om te groeien tot het punt waarop het niet meer draaglijk is. Dat is het moment waarop de gedachte aan zelfmoord troost geeft, gevaarlijker nog, de enige oplossing lijkt. En de gedachte eraan wordt langzaam maar zeker een goede vertrouwde vriend. Je beseft dat je op het randje staat maar het verlangen om jezelf te laten vallen wordt elke dag een beetje groter.
Tegelijkertijd wil je gered worden, getroost worden, begrepen worden.
En daar heb je, als je geluk hebt, vrienden voor. Vrienden die naar je willen luisteren en met je mee willen leven. Vrienden die zullen proberen om je naar de zon te laten kijken, die je met de beste bedoelingen op “positieve” gedachten proberen te brengen.
Arme vrienden…, mensen met een depressie willen geen positieve gedachten. Die kunnen zij niet verdragen, het is als het strooien van zout in de wond. Maar die aandacht en die liefde, die willen zij wel. De aandacht en de liefde voelen, al is het maar heel even, dat is een warm bad.
Helaas, het warme water koelt altijd na verloop van tijd weer af. Dan kun je, als je aan een depressie lijdt, niets anders meer doen dan de warme kraan weer open draaien, opnieuw bij je vrienden vragen of ze nog wat aandacht en liefde en begrip voor je willen tonen. Op die manier houd je het heel lang vol, zonder zelf actief je best te gaan doen om beter te worden.
Een depressie vreet zoveel energie dat je op zijn best een dag onder ogen ziet en op zijn slechtst zelfs dat niet meer. De gedachte dat je zelf de juiste hulp moet zien te vinden, dat jij de enige bent die ervoor kunt kiezen om jezelf te helpen genezen, dat je vrienden pleisters kunnen plakken tot ze een ons wegen maar dat ze je niet beter kunnen maken omdat de enige die dat kan jijzelf bent…
Dat is een gedachte die voor iemand met een depressie teveel gevraagd is.
Dus ga je door met het opendraaien van de kraan en wat je niet beseft: op een dag is de boiler leeg. Er komt geen warm water meer, je vrienden kunnen niet anders dan het opgeven. Zij raken zelf op, moedeloos, omdat wat zij ook zeggen of doen ze je niet kunnen bereiken.
Onvermijdelijk komt het moment dat je zelf een besluit moet nemen. Je kunt het opgeven of je kunt hulp zoeken. De juiste hulp vind je bij een goede psycholoog of therapeut. Je vrienden zijn de krukken waar je op kunt strompelen en steunen op de lange weg naar herstel. Maar je vrienden zijn geen therapeuten en het zijn ook geen bodemloze vaten waar je eeuwigdurend uit kunt tappen.
Mensen die lijden aan een depressie voelen zich vaak schuldig door het beroep dat ze op hun omgeving doen. Schuldgevoel is een nutteloze emotie. Om een depressie te overleven heb je de liefde en begrip van je vrienden nodig. Dat vangnet zal er ook zijn en blijven als je zelf ook je steentje bijdraagt aan je herstel. Daar hoef je je niet schuldig over te voelen, daar heb je vrienden voor.
Daar staat tegenover dat vrienden zich vaak schuldig voelen als ze je maar niet lijken te kunnen helpen. Alweer, nutteloos. Iemand die lijdt aan een depressie heeft behoefte aan steun en begrip maar daar mag je als vriend ook iets voor terug vragen. Het warme bad dat jij als vriend vol laat lopen verdient het dat degene aan wie jij je liefde en aandacht schenkt daar ook iets mee doet.
Ik weet wat een depressie is, zonder de warmte en liefde van mijn vrienden had ik het niet gered. Maar juist omdat ik weet wat het is heb ik het recht om dit te zeggen: ook aan mensen met een depressie mag, nee moet, je grenzen stellen. Wie als vriend geen grenzen stelt komt op een dag tot de conclusie dat de boiler leeg is. En dan, lieve vriend, is er geen redden meer aan.

Advertisements